КУДАЙКУЛОВЫ- КУДАЙКУЛОВЛАР

235. КУДАЙКУЛОВЫ. Известная фамилия в среде высшей казанской знати в первой половие ХVI века. В начале XVI века на русскую службу перешёл казанский царевич Кудайкул, в крещении Петр Ибраимович. В 1506 году женился на дочери Ивана III и нередко оставался вместо него (Зимин 1980, с. 305,311). В свою очередь, на их дочери был женат князь Мстиславский (1530 г.), а на внучке - князь Бельский. Во второй четверти и середине XVI века в Казани был ещё один Кудайкул из весьма знатной фамилии, т.к. он был дипломатом и послом ещё в 1534 году, а в период завоевания Казани Иваном IV стоял во главе казанской знати, в 1551 году перешёл на русскую службу, затем вновь ушел в Казань и до взятия Казани был пленен (ПСРЛ, 29, с. 12, 64 - 65, 179 - 181). Фамилия от мусульманского Худай кул "раб божий" (Гафуров 1987, с. 206).

235. КУДАЙКУЛОВЛАР. ХVI йөзнең беренче яртысында Казанда яшәгән югары даирә кешеләре арасындагы билгеле фамилия. Казан патшасының улы Кодайкол XVI йөз башында русларга хезмәткә күченә, чукынганда Петр Ибраһимович исеме ала. Ул 1506 елда Иван III-нең кызына өйләнә һәм еш кына аның урынына калгалый. (Зимин 1980, 305, 311) Үз нәүбәтендә кенәз Мстиславский (1530) аның кызына өйләнә, оныкла-рына - кенәз Бельский. XVI йөзнең икенче чирегендә һәм урталарында Казанда тагын бер дәрәҗәле фамилияле Кодайкол яшәгәне билгеле, ул 1534 елда дипломат һәм илче булган, ә Иван IV Казанны басып алган вакытта Казан аксөякләренең башында торган. 1551 елда рус хезмәтенә күченә, анна-ры кире Казанга кайта һәм шәһәр алынганчы әсирлеккә төшә (ПСРЛ 29, 12, 64-65, 179-181). Фамилия "Ходай колы" дигән мөселман исеменнән ясалган (Гафуров 1987, 206).