КУЛАЕВЫ- КУЛАЕВЛАР

238. КУЛАЕВЫ. С рубежа XVI - XVII вв. на русской службе. От семьи казанских князей Кулаевых - сыновей князя Растова (ПСРЛ, 29, с. 67). Казанец князь Кулай мурза - активный участник защиты Казани в 1548 - 1554 гг., посол к Ивану IV в 1548 году (ПСРЛ, 29, с. 67), в 1551 году перешёл на русскую сторону (ПСРЛ, 29, с. 71 - 72), но в 1553 году встал на сторону арских повстанцев (ПСРЛ, 29, с. 231), в 1554 году схвачен и убит русскими карателями (ПСРЛ, 29, с. 233). Брат его продолжал до 1556 года участвовать в восстании, пока в 1556 году не был схвачен на р. Мёше (ПСРЛ, 29, с. 249). Возможно, от него и пошли служилые Кулаевы. Кулаев Яков Семёнович упомянут под 1614 годом как посадский человек в Твери (Веселовский 1974, с. 168). Фамилия может быть от тюркского Кул  "раб".

238. КУЛАЕВЛАР. XVI - ХVII йөзләрдән рус хезмәтендә. Казан кенәзләре Кулаев гаиләсеннән - кенәз Растов улларыннан (ПСРЛ 29, 67). Казан кенәзе Кулай морза - 1548-54 елларда Казанны яклап иң актив керә-шүчеләрнең берсе, 1548 елда Иван IV-гә илче булып барган кеше (ПСРЛ 29, 67). 1551 елда руслар ягына чыкса да, 1553 елда Арча баш күтәрүчеләре сафында була (ПСРЛ 29, 231). 1554 елда, тотылып, рус башкисәрләре тарафыннан үтерелә (ПСРЛ 29, 233). Энесе 1556 елга кадәр, Мишә елгасы буенда тотылганчы, восстаниядә катнаша (ПСРЛ 29, 249). Ихтимал, йомышлы Кулаевлар шуңардан киткәндер дә: Кулаев Яков Семенович 1614 елда Тверьдә бистә кешесе буларак телгә алына (Веселовский 1974, 168). Фамилия төрки Кол сүзеннән ясалган булырга мөмкин.